Historia Ligi MistrzĂłw czyli najwaÂżniejszych rozgrywek klubowych w Europie...

FormuÂła Ligi MistrzĂłw zostaÂła wprowadzona po raz pierwszy w sezonie 1992/93, zastĂŞpujÂąc Puchar MistrzĂłw. Zasady rozgrywek byÂły wielokrotnie zmieniane, co jednak nigdy nie zmniejszyÂło ich prestiÂżu – wrĂŞcz przeciwnie.

W pierwszym sezonie rozgrywek o Puchar walczyÂło 8 druÂżyn, podzielonych na dwie grupy. ZwyciĂŞzcy tych grup, czyli Olympique Marsylia i AC Milan, spotkaÂły siĂŞ w wielkim finale. Po zaciĂŞtym meczu piÂłkarze z nad Sekwany pokonali faworyzowanych MediolaĂączykĂłw 1:0. Wielkie kariery zaczynali wtedy m.in. Fabien Barthez, Marcel Desailly, czy Didier Deschamps, pokonujÂąc takich tuzĂłw, jak Marco van Basten, czy Frank Riijkard. Cieniem na wielki sukces MarsylczykĂłw poÂłoÂżyÂł siĂŞ jednak rĂłwnie wielki skandal, zwiÂązany z kupieniem meczu decydujÂącego o tytule mistrzowskim, ktĂłry odbyÂł siĂŞ niedÂługo przed finaÂłem europejskiego pucharu, co miaÂło daĂŚ wiĂŞcej czasu na lepsze przygotowanie siĂŞ do potyczki z Milanem. Marsylia zostaÂła zdegradowana do II ligi. Jak siĂŞ okazaÂło, karygodny plan okazaÂł siĂŞ jednak skuteczny.

W kolejnym sezonie, 1993/94 zasady rozgrywek juÂż zostaÂły zmienione, ale nieznacznie. Z grup wychodziÂły teraz 2 ekipy, tworzÂąc pary pó³finaÂłowe – w pó³finaÂłach rozgrywane byÂły po 2 mecze. Do finaÂłu znĂłw doszedÂł Milan, z Desailly`m w skÂładzie, ktĂłry uciekÂł z tonÂącego okrĂŞtu pod nazwÂą „Marsylia”, na czym jak widaĂŚ wyszedÂł co najmniej dobrze, bo drugi rok z rzĂŞdu graÂł finale Champions League. Co wiĂŞcej, drugi raz z rzĂŞdu go wygraÂł, Milan wrĂŞcz rozniĂłsÂł BarcelonĂŞ, ogrywajÂąc KataloĂączykĂłw 4:0, a ostatniÂą bramkĂŞ zdobyÂł wspomniany Francuz.

Kolejny sezon to kolejna ingerencja w formu³ê rozgrywek, tym razem jednak przetrwa ona przez 3 sezony. ZespoÂły podzielone byÂły na 4 grupy, z ktĂłrych wychodziÂły dwie i spotykaÂły siĂŞ w ĂŚwierĂŚfinale. W roku 1995 w finale spotkaÂły siĂŞ ekipy Ajaxu i Milanu, ktĂłry graÂł wiĂŞc do tej pory we wszystkich finaÂłach od czasu wprowadzenia LM. Mecz 1:0 wygraÂł Ajax z Rijkaardem w skÂładzie, ktĂłry tym samym pogr¹¿yÂł klub, w barwach ktĂłrego graÂł w finale dwa lata wczeÂśniej. ByÂł to okres, kiedy zaczynaÂła bÂłyszczeĂŚ gwiazda Patricka Kluiverta – w ataku niekwestionowanym liderem byÂł wtedy Jari Litmanen, ktĂłrego w 70 minucie zmieniÂł wÂłaÂśnie mÂłody Patrick, rozstrzygajÂąc losy meczu golem zdobytym kwadrans po wejÂściu na boisko.

Mimo to, rok póŸniej, kiedy Ajax znĂłw graÂł w finale, z Juventusem, Kluivert znowu zacz¹³ mecz jako rezerwowy, ustĂŞpujÂąc miejsca Litmanenowi, ktĂłry jednak zdobyÂł bramkĂŞ. Ale nie pomogÂło to piÂłkarzom z Amsterdamu w zdobyciu trofeum, przegrali po rzutach karnych. W skÂładzie Juventusu graÂł bohater finaÂłu `93 Didier Deschamps – dzisiejszy trener Starej Damy.

Fina³ roku 1997 to mecz Borussi Dortmund z Juventusem i wygrana Niemców 3:1, którzy w grupie spotkali siê z ³ódzkim Widzewem. Mecz fina³owy rozgrywany by³ w Niemczech, co na pewno by³o du¿¹ pomoc¹ dla podopiecznych Ottmara Hitzfelda.

W sezonie 1997/98 nast¹pi³a kolejna, czwarta zmiana systemu rozgrywek. Dru¿yny podzielono na 6 grup po 4 zespo³y. Do fazy pucharowej awansowali zwyciêzcy grup i dwie dru¿yny z najlepszym bilansem z drugich miejsc. Jak widaÌ w elitarnych rozgrywkach gra³o coraz wiêcej dru¿yn, co oczywiœcie by³o wynikiem pogoni z pieni¹dzem. Liga Mistrzów od pocz¹tku swojego istnienia przynosi³a wielkie zyski, które dziœ wypada³o by nazwaÌ raczej gigantycznymi. Pula nagród dla uczestników liczona jest ju¿ w setkach milionów euro i stale roœnie. St¹d rosn¹ca przepaœÌ finansowa, a co za tym idzie i sportowa, pomiêdzy najwiêkszymi klubami, a tymi ma³ymi. Mimo tego, ¿e w Lidze Mistrzów gra coraz wiêcej dru¿yn, to jednak graj¹ w niej niemal wci¹¿ te same kluby, bogac¹ce siê w zawrotnym tempie i z ka¿dym rokiem uciekaj¹ce coraz szybciej tym biedniejszym. W 1998 roku do fina³u trzeci raz z rzêdu doszed³ Juventus, wyrównuj¹c osi¹gniêcie Milanu. W finale spotka³ siê z Realem i przegra³ 0:1. W barwach Realu gra³ m.in. Clarence Seedorf, finalista z roku 1995 w barwach Ajaxu.

Rok 1999 to chyba najbardziej niesamowity finaÂł w historii Ligi MistrzĂłw. Spotkali siĂŞ w nim Manchester United i Bayern Monachium. Warto zauwaÂżyĂŚ, Âże byÂł to wiĂŞc pierwszy finaÂł od 1993 roku (data wprowadzenia LM), w ktĂłrym zabrakÂło druÂżyny z WÂłoch. Trenerem Bayernu byÂł Ottmar Hitzfeld, ktĂłry dwa lata wczeÂśniej do finaÂłu doprowadziÂł BorussiĂŞ, byÂł wiĂŞc pierwszym trenerem, ktĂłry doprowadziÂł dwa ró¿ne zespoÂły do tego etapu. W meczu od 6 minuty po bramce Mario Baslera prowadzili Monachijczycy i przez caÂły mecz spokojnie kontrolowali grĂŞ. AÂż do 90 minuty, kiedy to w kilkadziesiÂąt sekund „Czerwone DiabÂły” wbiÂły dwa gole przeciwnikom i sprzÂątnĂŞÂły im Puchar sprzed nosa.

W sezonie 1999/00 znĂłw doszÂło do zmian w zasadach turnieju. Wprowadzono dwie rundy grupowe. FinaÂł byÂł sprawÂą wewnÂątrz-hiszpaĂąskÂą. Real rozniĂłsÂł ValenciĂŞ 3:0 i zdobyÂł puchar po roku przerwy.

W roku 2001 do finaÂłu znĂłw dotarÂła Valencia i znĂłw przegraÂła. Z Bayernem, ktĂłry w ĂŚwierĂŚfinale wyeliminowaÂł Manchester United, dokonujÂąc bardzo sÂłodkiej zemsty. Rok póŸniej finaÂł rostrzygn¹³ siĂŞ w pierwszej poÂłowie – 2:1 dla Realu w meczu z Bayerem Leverkusen. W barwach Realu graÂł juÂż Zinedine Zidane, ktĂłry zdobyÂł w koĂącu trofeum, ktĂłrego nie udaÂło mu siĂŞ zdobyĂŚ podczas gry w Juventusie, mimo, Âże graÂł juÂż w dwĂłch finaÂłach Ligi MistrzĂłw – do trzech razy sztuka. Jeden finaÂł przegraÂł zresztÂą wÂłaÂśnie z Realem, dla ktĂłrego teraz strzeliÂł rozstrzygajÂącÂą mecz bramkĂŞ w finale. To w tamtym okresie zaczĂŞto nazywaĂŚ krĂłlewski klub „galaktycznym”, po serii wielkich transferĂłw, z Figo i wÂłaÂśnie Zidane`m na czele.

Sezon 2002/03 to ostatnia do tej pory zmiana systemu rozgrywek. Czyli byÂło juÂż tak jak jest teraz: jedna grupa i faza pucharowa od 1/8 finaÂłu. Po 4 latach nieobecnoÂści druÂżyny wÂłoskiej w finale, wszystko wrĂłciÂło jakby do punktu wyjÂścia. Pierwsze 6 lat Ligi MistrzĂłw, to tak jak byÂło wspomniane – 6 fina³ów z ekipÂą z WÂłoch, po 3 Juve i Milanu. Rok 2003 to 3 wÂłoskie druÂżyny w pó³finale i finaÂł Juve – Milan, wygrany przez czerwono-czarnych w serii rzutĂłw karnych. Trenerem Juve byÂł znĂłw Lippi, ktĂłry prowadziÂł „StarÂą DamĂŞ” w trzech poprzednich finaÂłach – wiĂŞc na 4 finaÂły wygraÂł tylko jeden i to w karnych, z Ajaxem. W barwach Milanu graÂł Clarence Seedorf, ktĂłry zdobyÂł juÂż wczeÂśniej Puchar z Ajaxem i Realem, notabene pokonujÂąc w finaÂłach obie wÂłoskie ekipy.

Rok 2004 to najbardziej do tej pory niespodziewany fina³. Porto i Monaco, Portugalczycy wygrali g³adko 3:0, a rok wczeœniej zdobyli Puchar UEFA. O sile oddzia³ywania LM na g³owy mened¿erów niech œwiadczy fakt, ¿e chyba wiêkszoœÌ finalistów z tamtego roku zmieni³a niemal natychmiast kluby na lepsze, choÌ wczeœniej nie byli gwiazdami pierwszej wielkoœci. ¯eby wymieniÌ tylko Ludovica Giuly`ego, Patrice`a Evrê, Ricardo Carvahlo, czy Deco.

JeÂśli ktoÂś nie uwaÂża finaÂłu Manchesteru z Bayernem z 1999 roku za najbardziej emocjonujÂący w dziejach, to na pewno uwaÂża za taki ten z roku 2005 pomiĂŞdzy Milanem, a Liverpoolem. Prowadzenie MediolaĂączykĂłw 3:0 do przerwy, niewiarygodne doprowadzenie do wyrĂłwnania przez „The Reds” i wygrana tego zespoÂłu w karnych, pomimo potĂŞÂżnego strzaÂłu gwiazdy Milanu, Szewczenki w 119 minucie dogrywki z metra w bramkĂŞ. StrzaÂł ten wybroniÂł jednÂą rĂŞkÂą Jerzy Dudek, ktĂłry na pewno sam nie wie, jak tego dokonaÂł. I sÂłynny juÂż „Dudek Dance” w kokursie rzutĂłw karnych.

Rok 2006 to mecz pomiĂŞdzy naprawdĂŞ silnÂą BarcÂą i bardzo mÂłodym zespoÂłem Arsenalu, niepokonanymi w caÂłym sezonie w LM. Szybka czerwona kartka dla piÂłkarza Arsenalu wydawaÂło siĂŞ, Âże ustawi mecz, jednak to Kanonierzy strzelili bramkĂŞ. BroniĂŚ udaÂło siĂŞ do 75 minuty. Potem 2 bramki po dwĂłch asystach rezerwowego Larssona daÂły Barcelonie zwyciĂŞstwo w meczu. Arsene Wenger, trener Arsenalu, zadziwiÂł jednak wtedy caÂły Âświat. Jeszcze dosÂłownie rok wczeÂśniej naprawdĂŞ nikt nie wiedziaÂł kto to jest Eboue, Fabregas, Flamini, kariery ledwie zaczĂŞli robiĂŚ Hleb, czy Toure, a francuski trener stworzyÂł z nich druÂżynĂŞ, ktĂłra jak rĂłwny z rĂłwnym walczyÂła z wielkÂą BarcelonÂą.

Sezon 2006/07, czyli sezon pomundialowy, byÂł w Lidze MistrzĂłw jak zwykle bardzo ciekawy. Jak moÂżna byÂło siĂŞ spodziewaĂŚ, byÂło kilka klubĂłw, ktĂłre poczÂątek sezonu miaÂły ciĂŞÂżki – piÂłkarze byli zmĂŞczeni, bo przez Mistrzostwa ÂŚwiata mieli krĂłtkie wakacje. Nie oznacza to jednak, Âże poziom byÂł niÂższy – wrĂŞcz przeciwnie. Idealnym przykÂładem klubu, ktĂłry pierwszÂą poÂłowĂŞ sezonu miaÂł nieprzyzwoicie sÂłabÂą, jak na swoje moÂżliwoÂści, byÂł Milan. I nie chodziÂło nawet o to, Âże mieli w skÂładzie m.in. Pirlo, czy Gattuso – a wiĂŞc trzon druÂżyny, zawodnikĂłw, ktĂłrzy grali w wielkim finale Mistrzostw ÂŚwiata, ale klub Berlusconiego byÂł zamieszany w sÂłynnÂą juÂż aferĂŞ korupcyjnÂą Calciopoli i mieli w ogĂłle nie graĂŚ w LM w tamtym sezonie, a w Pucharze UEFA. OkazaÂło siĂŞ jednak, Âże ostatecznie mogÂą wystartowaĂŚ w Champions League i trener Ancelotti musiaÂł dosÂłownie ÂściÂągn¹Ì swoich piÂłkarzy z wakacji, bo WÂłosi musieli siĂŞ przebijaĂŚ juÂż w sierpniu przez eliminacje. Tak szybki poczÂątek sezonu odbijaÂł siĂŞ potem czerwono-czarnym czkawkÂą praktycznie do koĂąca roku, o czym za chwilĂŞ. TakÂże po ekipach z Anglii moÂżna siĂŞ byÂło spodziewaĂŚ sÂłabszego okresu, ale to raczej w styczniu, lutym, gdy wszystkie europejskie ligi, poza angielskÂą, majÂą przerwĂŞ na zregenerowanie siÂł, nic takiego jednak nie miaÂło miejsca. Widocznie piÂłkarze grajÂący w Anglii, rozgrywajÂący chyba najwiĂŞcej meczĂłw na Âświecie, bo i w lidze, i w Pucharze Anglii, i w Pucharze Ligi, sÂą juÂż mocno zaprawieni w bojach i przyzwyczajeni do takiego rytmu i Âżadna seria im nie straszna. Gorzej natomiast wypadÂły zespoÂły z Hiszpanii – ani Real, ani Barca, broniÂąca przecieÂż trofeum, ani teÂż Valencia niczego wielkiego nie zwojowaÂły. Ale do rzeczy. Runda grupowa zakoĂączyÂła siĂŞ tak, jak wszyscy siĂŞ spodziewali, przynajmniej jeÂśli chodzi o awans do 1/8 finaÂłu – z kaÂżdej grupy awansowali faworyci i to bez wiĂŞkszych problemĂłw. Jedynie Milan do pewnego momentu nie byÂł pewny awansu, mimo Âże miaÂł zdecydowanie najsÂłabszÂą grupĂŞ, samych „ogĂłrkĂłw” – OSC Lille, AEK i Anderlecht. Ale o problemach i zawirowaniach we wÂłoskim klubie pisaÂłem wczeÂśniej. Na pó³metku wszystkich rozgrywek ligowych i po rozegraniu rundy grupowej LM, na faworytĂłw tych rozgrywek powyrastali przede wszystkim Manchester United, w barwach ktĂłrego prawie Âże w pojedynkĂŞ mecze wygrywaÂł C. Ronaldo, bĂŞdÂący w naprawdĂŞ niesamowitej formie (wielokrotnie w meczach czy to Premiership, czy LM, ogrywaÂł po kilku zawodnikĂłw w jednej akcji, strzelaÂł bardzo duÂżo bramek i miaÂł jeszcze wiĂŞcej asyst); Inter Mediolan, ktĂłry graÂł z ÂżelaznÂą konsekwencjÂą i miaÂł w zasadzie po dwĂłch zawodnikĂłw na kaÂżdÂą pozycjĂŞ bardzo wysokiej klasy, w Serie A wygrywaÂł mecz za meczem, w rundzie jesiennej ograÂł na wyjeÂździe wszystkich najpowaÂżniejszych kontrkandydatĂłw do tytuÂłu – Milan, RomĂŞ, FiorentinĂŞ, Lazio i Palermo; oraz Chelsea, ktĂłra caÂły czas dÂługo dotrzymywaÂła kroku w lidze rewelacyjnie grajÂącemu Manchesterowi. Na przeciwlegÂłym biegunie byÂł natomiast, biorÂąc pod uwagĂŞ oczywiÂście potentatĂłw, zdecydowanie wci¹¿ Milan. Przez kilkanaÂście kolejek podopieczni Ancelottiego dosÂłownie bronili siĂŞ przed spadkiem z ligi, co rusz przegrywajÂąc i remisujÂąc mecze z maluczkimi w Serie A. TakÂże nie najlepiej radzili sobie Real i Barca – niby walczyli caÂły czas o prymat w lidze, ale daleko im byÂło do odnoszenia seryjnych zwyciĂŞstw, czy tym bardziej porywajÂącej gry. W rundzie pucharowej, jak wiadomo, wszystko moÂże siĂŞ jednak zdarzyĂŚ i juÂż w 1/8 finaÂłu doszÂło do kilku naprawdĂŞ niespodziewanych rozstrzygniĂŞĂŚ. NajwiĂŞkszymi niespodziankami z pewnoÂściÂą moÂżna nazwaĂŚ odpadniĂŞcie po dwĂłch remisach Interu z ValenciÂą - WÂłosi, patrzÂąc na przebieg meczu, powinni w pierwszym starciu w Mediolanie odprawiĂŚ HiszpanĂłw z bagaÂżem co najmniej kilku bramek (seryjnie marnowali 100-procentowe okazje), a po dwĂłch kontrach goÂści tylko zremisowali; oraz odpadniĂŞcie Arsenalu po meczu z PSV Eindhoven. Na tym etapie z LigÂą MistrzĂłw poÂżegnaĂŚ siĂŞ musieli takÂże Barcelona (lepszy Liverpool), Real (lepszy Bayern), czy takÂże doœÌ niespodziewanie Lyon – choĂŚ w tym przypadku trzeba przyznaĂŚ, Âże Roma faktycznie potrafiÂła zachwyciĂŚ swojÂą grÂą. W meczu ze sÂłabszymi rywalami awans uzyskaÂły takÂże Milan (Celtic), Manchester United (Lille), oraz Chelsea (Porto, kolejny pojedynek Mourinho ze swoim byÂłym klubem). Na odnotowanie zasÂługuje jeszcze incydent z meczu Manchesteru z Lille. W pierwszym spotkaniu, we Francji, dÂługo utrzymywaÂł siĂŞ bezbramkowy remis. W 83. minucie spotkania rzut wolny z okolic pola karnego wywalczyÂł Manchester, a Ryan Giggs uderzyÂł na bramkĂŞ przeciwnika bez gwizdka sĂŞdziego, gdy bramkarz Lille ustawiaÂł jeszcze mur, bramka byÂła wiĂŞc praktycznie pusta. Arbiter gola, o dziwo, uznaÂł, a zawodnicy Lille, czujÂąc siĂŞ oszukanymi, zeszli z boiska. ÆwierĂŚfinaÂły to juÂż oczywiÂście naprawdĂŞ duÂże emocje, a najwiĂŞksze chyba towarzyszyÂły pojedynkowi Manchesteru z RomÂą. SpotkaÂły siĂŞ dwa kluby preferujÂące niezwykle ofensywnÂą i efektownÂą piÂłkĂŞ, a kibicom, szczegĂłlnie Romy, na bardzo dÂługo pozostanie w pamiĂŞci wynik pierwszego meczu, na Old Trafford – 7:1 dla Manchesteru mĂłwi wszystko. Podopieczni sir Alexa Fergusona przeszli w tym spotkaniu samych siebie, wychodziÂło im dosÂłownie wszystko i bez Âżadnych skrupu³ów upokorzyli silnego przecieÂż rywala. W rewanÂżu zawodnicy Romy wprawdzie trochĂŞ siĂŞ zrehabilitowali – wygrali 2:1, ale to juÂż nie miaÂło Âżadnego znaczenia. Z pozostaÂłych ĂŚwierĂŚfina³ów najtrudniejszÂą przeprawĂŞ miaÂła Chelsea – o wÂłos wygraÂła z ValenciÂą – 2:1 na wyjeÂździe i 1:1 u siebie. Liverpool bez problemĂłw ograÂł w dwumeczu PSV 4:0, a Milan uporaÂł siĂŞ z Bayernem, zaÂłatwiajÂąc sprawĂŞ awansu juÂż w Monachium, wygrywajÂąc 2:0 (w Mediolanie 2:2). W pó³finaÂłach graÂły wiĂŞc aÂż 3 zespoÂły z Anglii, a wyglÂądaÂły one nastĂŞpujÂąco: Manchester – Milan i Chelsea – Liverpool. W pierwszym z nich Manchester, w pierszym spotkaniu, na Old Trafford, po niezÂłej grze, ograÂł WÂłochĂłw, ale tylko 3:2. W rewanÂżu podopieczni Fergusona jakby zapomnieli jak siĂŞ gra w piÂłkĂŞ, gra im siĂŞ kompletnie nie kleiÂła, szczegĂłlnie raziÂła niemoc fantastycznego C.Ronaldo i Anglicy przegrali gÂładko 0:3. W drugim pó³finale, w przeciwieĂąstwie do efektownie grajÂących Manchesteru i Milanu, spotkaÂły siĂŞ zespoÂły dowodzone przez taktycznych geniuszĂłw – Mourinho i Beniteza. RozstrzygniĂŞcie przyniosÂły dopiero rzuty karne, po ktĂłrych z awansu do wielkiego finaÂłu cieszyli siĂŞ Gerrard i spó³ka. A finaÂł to wielki rewanÂż za finaÂł sprzed dwĂłch lat – 2005 roku. Wtedy kibice byli Âświadkami niezwykÂłego widowiska, meczu, w ktĂłrym absolutnie wszystko, bez najmniejszego wyjÂątku – od dopingu kibicĂłw, przez dramaturgiĂŞ, piĂŞknÂą i wyrachowanÂą grĂŞ, po show Jerzego Dudka, staÂło na nieopisanym, niewyobraÂżalnym, najwyÂższym moÂżliwym poziomie. Wiadomo byÂło, Âże tym razem mecz aÂż takich emocji nie przyniesie, bo po prostu drugi taki mecz siĂŞ nie zdarzy, ale spotkanie staÂło oczywiÂście na poziomie przystajÂącym finaÂłowi Ligi MistrzĂłw. No i Milanowi wyszedÂł rewanÂż – wygraÂł 2:1 i odebraÂł Liverpoolowi to, co zespó³ ten wydarÂł mu 2 lata wczeÂśniej.

Liga MistrzĂłw to dzisiaj juÂż nie tylko prestiÂżowe rozgrywki o tytuÂł najlepszej klubowej druÂżyny w Europie. To wielkie, komercyjne, ekonomiczne przedsiĂŞwziĂŞcie nieustannie zwiĂŞkszajÂące poziom budÂżetĂłw klubĂłw w niej startujÂących. PrzedsiĂŞwziĂŞcie pompujÂące coraz wiĂŞksze pieniÂądze pÂłynÂące szerokim strumieniem w biznesie zwanym „piÂłka noÂżna”. PrzedsiĂŞwziĂŞcie z kaÂżdym rokiem zwiĂŞkszajÂącym liczbĂŞ milionerĂłw kopiÂących piÂłkĂŞ. Ani siĂŞ obejrzymy, a pula nagrĂłd w turnieju przekroczy niewyobraÂżalne miliard euro. Jeszcze chwilka.

Autor: Larry